En de wind schiep de wijn

De Provence is niet alleen bekend om haar geurende paarse lavendelvelden, de wijnen van deze prachtige streek zijn minstens zo beroemd. De AOC’s (Appellation d’Origine Contrôlée) van de Côtes-du-Rhône, Châteauneuf-du-Pape en de Côtes du Mont Ventoux zijn enkele internationaal gereputeerde wijnen die van de zonovergoten wijngaarden uit het zuiden van Frankrijk komen.

Wijndorp

Het is, zoals gewoonlijk, een mooie zonnige dag in de Provence wanneer ik na het passeren van enkele frisgroene wijngaarden, op het domein van Stéphane Saurel in Mazan aankom, een echt wijndorp in de Vaucluse aan de voet van de Mont Ventoux. Het domein van maar liefst 20 hectaren, waar Stéphane en ook zijn familie woont, ligt op een glooiende helling net buiten het centrum van Mazan met een prachtig uitzicht op het dorp met zijn kerk en daarachter de Mont Ventoux. En hier bevinden zich niet eens al hun wijngaarden.

Verrijking

‘De wijngaarden liggen verspreid over Mazan maar de meeste zijn gelegen op de helling van de heuvel ‘Le Limon’, op het westen,’ vertelt Stéphane als hij mij bij de receptieruimte en tevens winkel, gelegen naast de cave, verwelkomt. ‘Dat werkt niet echt praktisch maar de percelen zijn erg variërend in ondersoort en brengen diversiteit in de wijnen en zorgen bovenal voor verrijking. Zo hebben we wijngaarden met een kalkhoudende zandstenen grond, een droge en niet rijke grond die erg geschikt is voor de Viognier druivensoort. Op de heuvel van ‘Le Limon’ tref je kleihoudende grond aan dat, net zoals een kiezelhoudende grond, zeer geschikt is voor druivensoorten waar rode wijn van wordt gemaakt. Het geeft een bijzonder krachtige wijn.’

Les Terrasses d’Eole

Stéphane nam het domein, ‘Les terrasses d’Eole’ geheten, in 1998 over van zijn ouders en besloot daarop zelfstandig te gaan produceren in plaats van te leveren aan de plaatselijke ‘cave coopérative’ (wijncoöperatie), zoals de familie Saurel voorheen deed. ‘Het was in die tijd heel gewoon om aangesloten te zijn bij een coöperatie. Eind jaren ‘90 was zelfs 80% van de wijnmakers in de streek rond de Mont Ventoux daarbij aangesloten.’

Sinds zijn eigen eerste oogst in 1999 gaat het hem erg voor de wind. Het domein van Terrasses d’Eole produceert ongeveer 100 hectoliter per jaar, niet alleen bestemd voor de Franse markt maar er wordt ook geëxporteerd naar andere landen, waaronder Nederland, België, Duitsland en Engeland maar ook buiten Europa naar China en Californië.

Generaties

Wijn zit in zijn bloed: sinds 1950, al 60 jaar dus, produceert de familie wijnen in Mazan. Stéphane is de derde generatie, samen met zijn zus Isabelle die in 2005 voor Terrasses d’Eole kwam werken. Oorspronkelijk is hij landbouwingenieur maar Stéphane hielp zijn ouders al sinds kind zijnde en besloot na zijn studie aan de universiteit fulltime op het domein te gaan werken.

Vanwaar eigenlijk de naam Terrasses d’Eole? ‘ We hebben voor deze naam gekozen om het domein te karakteriseren, de wijngaarden liggen als terrassen op de glooiende hellingen van de heuvels en Eole is volgens de Griekse mythologie de god van de wind.’

Wind en zijn wijnen

Zelfs de wijnen dragen namen van de winden in de Provence. Aan de muur in de winkel hangen alle flessen wijn tegen de muur rondom een windroos en elk bij hun eigen windrichting. De meest prachtige namen zoals Mistrau - Provençaals voor Mistral en heerser der winden in de Provence, Mountagniero, Ventoureso, Manjo Fango en Vènt di Damo hebben een plek op de etiketten van de Terrasses d’Eole flessen weten te verwerven.

De Vènt di Damo, een zachte en fruitige witte wijn, een echte Vin de Pays de Méditerranée, is vernoemd naar de wind van de Dames (Damo is Provençaals voor Dames). ‘Een zachte, warme wind die op de zomerse namiddag door de wijngaarden waait. ‘Vroeger vertelde men dat deze wind de rokken van de dames deed opwaaien,’ vertelt Stéphane. Een Belgisch echtpaar dat in de Provence op vakantie is en dat naar de cave is gereden om wijn te kopen - naast de vele restaurants in de Provence en de export komen er vele toeristen naar Stéphanes cave om wijn in te slaan - staat ook in de winkel en de man pakt na het aandachtig luisteren naar Stéphanes verhaal spontaan een paar flessen Vènt di Damo en zet deze bij zijn andere flessen. Hij kijkt zijn vrouw aan en zegt: ‘Deze gaat vast en zeker voor een romantische avond zorgen.’

Mont Ventoux

Les Terrasses d’Eole produceert voornamelijk rode wijn: drie kwart van de wijnen is rood, een kwart wit en maar een klein percentage rosé. Het zijn allemaal wijnen met het AOC label ‘Vin de pays’ en de ‘Côtes du Mont Ventoux’, fris en niet te zwaar. De wijn in dit gedeelte van de Provence behoudt zijn frisheid en fruitige smaken dankzij de wind van de Mont Ventoux die voor minder warme nachten zorgt.

Wind en milieu

Je kunt wel stellen dat wind de rode draad vormt binnen het bedrijf. De wind is volgens Stéphane onlosmakelijk verbonden met het produceren van een goede en milieuvriendelijke wijn. Want deze gepassioneerde wijnmakers streven een milieuvriendelijke wijnproductie na. In 2004 werd een éolienne, een windmolen, aangeschaft om water op te kunnen pompen voor het besproeien van de bomen en om de cave te reinigen. Deze éolienne werkte zo goed dat ze besloten om een jaar later in een grotere windmolen te investeren om elektriciteit op te wekken.

Ook op andere vlakken wordt het milieu gespaard: de in 1998 door Stéphane en zijn vader gebouwde cave ligt half ondergronds tegen een berg aangebouwd dat voor een natuurlijke isolatie zorgt. ‘We hebben daardoor geen klimaatregelaars nodig. Een bijkomend voordeel is dat vanaf een hoger niveau de oogst van de druiven via grote deuren naar binnen kan worden gebracht. Op deze manier hoeven we geen gebruik te maken van pompen.’

Natuurvriendelijk

Stéphane kiest voor natuurvriendelijke wijnbouw, ‘la culture raisonnée’, waarbij vanaf het moment dat de wijnstokken worden geplant, de kwaliteit (door onder andere de grond te laten rusten voordat er wordt geplant) en het respect voor het milieu (het bewerken van de grond en geen gebruik van chemische onkruidverdelgers) blijven gewaarborgd. De wijngaard wordt gecontroleerd door een onafhankelijk technicus zodat alleen de noodzakelijke interventies worden gedaan, wat beter is voor het milieu. ‘Het inhuren van een technicus is een aardige investering maar dankzij haar uitstekende werk heb ik de afgelopen tien jaar slechts een keer insecticide hoeven te gebruiken waardoor het milieu enorm is ontlast.’

Biologische wijnen zijn volgens Stéphane niet per definitie beter voor het milieu: biologische wijnmakers maken bij de wijnteelt gebruik van koper, uiteraard een natuurlijk product, dus biologisch, maar met grote doseringen tast het op lange termijn de grond aan.

Stéphane levert overigens alleen ‘vins millésime’ wat betekent dat er geen wijn wordt gemengd met wijnen uit andere jaren. Hij is daarvoor bereid tot het doen van concessies: als blijkt dat een bepaald jaar minder goede kwaliteit wijn brengt dan laat hij de oogst van dat betreffende jaar voor wat het is. Dit jaar verwacht Stéphane een goede druivenoogst en hij verheugt zich dan ook al op de maand oktober wanneer de druivenpluk gaat beginnen.

Windroos

De wind, de Mistral volgens Stéphane, is gaan liggen na een hele middag door de wijngaarden te hebben geraasd. Naast de cave staat een windroos met 32 winden van de Provence. Hij wil er binnenkort een wijzer aan toevoegen zodat iedereen - dus ook een niet windkenner zoals ik - kan zien welke wind er waait op het domein. Je weet dan precies met welke wind je bij Terrasses d’Eole binnen komt gewaaid.

Website Les Terrasses d'Eole

Importeur Nederland Wijndijck: http://wijndijck.nl