Brantes

In het noorden van de Vaucluse in de Provence, aan de grens van de Drôme provençale, ligt het kleine dorp Brantes. Gelegen in de Toulourenc vallei hangt het dorp als het ware aan de zijkant van de Pié-Chastel klif en wordt het gedomineerd door de indrukwekkende top van de Mont Ventoux. Ook Brantes heeft, net zoals de omliggende dorpen Montbrun-les-Bains en Reilhanette, een Middeleeuws kasteel aan de top van de berg waarvan nu alleen nog enkele resten van muren en twee waterreservoirs te zien zijn.

Brantes heeft verschillende naamswisselingen ondergaan. Zo heette het dorp oorspronkelijk Brantulis (1073), vervolgens Brantoe (1372), Brantoulz en Brantoux (1550), waarop het uiteindelijk definitief de naam Brantes kreeg dat komt van ‘pierres branlantes’ hetgeen ‘wankelende stenen’ betekent. Wees gerust, het dorp ligt er immers al sinds de Middeleeuwen.

Alhoewel het dorp niet groot is – het telt slechts 80 inwoners – is het een beleving om erdoor heen te lopen, of eigenlijk te klimmen. Brantes bestaat voornamelijk uit smalle straatjes van kalksteen met kronkelende bochten die dan weer omhoog en dan weer omlaag lopen en treden die je langs alle Middeleeuwse stenen huizen leiden met gewelfde passages en oude poorten, typisch voor de Provence. Vanuit de hoger gelegen straatjes heb je een fantastisch uitzicht op de Vallée de Toulourenc en de Mont Ventoux.

Er zijn enkele monumenten te bezichtigen waaronder de 17^e eeuwse kerk Saint Sidoine (1684) en de ‘Notre-Dame-de-Pitié des Pénitents blancs’ kapel. Deze kapel dateert uit begin 18^e eeuw wordt nu gebruikt als een infopunt en om de taltijke restauratiewerkzaamheden van Brantes te laten zien die door de lokale stichting zijn gerealiseerd.

Je kunt er de ‘Saint-Roch’ kapel en de ‘Saint-Jean-Baptiste’ kapel (XII^e) vinden alsook een oud washuis en een 18e eeuwse in Romeinse stijl gebouwde brug. Het oude washuis, een gebouw dat een natuurlijke waterbron bezit en waaruit het water in stenen kuipen stroomde was in die tijd een belangrijke bron in de Provence. Ook was het een trefpunt waar de inwoners elkaar ontmoetten.

De inwoners van Brantes zijn voornamelijk kunstenaars. Zo vind je er kunstenaars die nog echte poppen uit de Provence, oftewel ‘santons’ (‘santoùn’ in het Provençaals) maken, hetgeen ‘kleine heilige’ betekent. Deze beeldjes werden tijdens de Franse Revolutie door de inwoners van de Provence gemaakt toen kerkbezoek verboden was. De santons, van klei gemaakt en handgeschilderd, beelden de kleurrijke inwoners van de Provence uit en zijn er in verschillende maten. De beeldjes zijn voorzien van een typische Provençaalse klederdracht met Provençaalse ambachten, zoals de messenslijper, de kastanjeverkoper en de visser.

In die twee eeuwen heeft de ‘santon’ wel wat veranderingen ondergaan en zijn het echte kunstwerken geworden. Ook de decors vormen nu een belangrijk onderdeel. Niet alleen in de grote steden in de Provence kun je een santonnier aan het werk zien of zijn kunstwerken kopen, maar ook in een klein dorpje zoals Brantes waar deze ambacht nog steeds van generatie tot generatie wordt overgenomen. Er zijn zelfs musea voor santons, zoals in Fontaine-de-Vaucluse en een grotere in Marseille. Brantes herbergt ook verscheidene kunstenaars die prachtig aardewerk en schilderijen maken en deze in hun galerie tentoonstellen.